Groenlandse verkiezingen

Smeltend Groenland nog aan Deens infuus
Trouw, 24 april 2018; Anne Grietje Franssen

Onder het smeltende ijs van Groenland liggen waardevolle grondstoffen. Die hoopt het land zelfstandig te ontginnen. Onafhankelijkheid is dan ook een groot thema bij de verkiezingen vandaag (24 april 2018).
Het vuur brandt in ons allemaal, sprak de Groenlandse premier Kim Kielsen vorige week, en dat vuur zal blijven branden. “Het verlangen naar onafhankelijkheid overstijgt de partijpolitiek, maar we moeten er wel klaar voor zijn.”

De vraag is: is Groenland dat wel?
Vandaag gaat de Groenlandse bevolking naar de stembus. Ze hebben dan misschien keus uit zeven verschillende partijen – de verkiezingsprogramma’s verschillen niet gek veel van elkaar. Bij zes van de zeven partijen ligt het zwaartepunt bij hetzelfde agendapunt: onafhankelijkheid van Denemarken.

Het zijn de twee huidige regeringspartijen – de sociaaldemocratische Siumut, tevens de partij van de premier, en de linksgeoriënteerde Inuit Atagatigiit (IA) – die ook nu voorop lopen in de peilingen. Ze hebben wat verschillende ideeën over sociale vraagstukken, over de herverdeling van visquota. Maar beide partijen zijn het over één ding eens: de toekomst van Groenland is een onafhankelijk Groenland. Alleen over de termijn waarop wordt nog gekibbeld.

Smeltend rijk
Een decennium geleden, toen de Groenlanders in een referendum voor meer autonomie kozen, zag het er veelbelovend uit. De opwarming van de aarde is nergens zo merkbaar als in Groenland, de temperatuur stijgt er twee keer sneller dan in de rest van de wereld en de ijskappen smelten zichtbaar. Waar klimaatverandering elders voor ellende zorgt, is Groenland er in potentie bij gebaat.

Want heilbotvissers hebben plots een welkome bijvangst van makreel en haring, schapenhouders zien kans om te experimenteren met tuinbouw. En bovenal: onder die laag ijs ligt een schat aan grondstoffen. Zink, uranium, ijzer, goud, olie. Op uitnodiging van de Groenlandse regering kwamen buitenlandse investeerders toegestroomd om te graven naar de toegankelijk geworden grondstoffen.
Maar tien jaar verder, liggen zowel mijn- als landbouw zo goed als stil. De visvangst bepaalt nog steeds de hoofdmoot van het bruto nationaal product. Waar is het fout gegaan?
Er zijn verscheidende projecten in gang gezet, vertelt politicoloog Maria Ackrén, verbonden aan de Universiteit van Groenland. “Chinese bedrijven houden hun ogen gericht op een ijzererts- en een zinkmijn, een Australische investeerder concentreert zich op mineralen in Zuid-Groenland.” Maar sinds de laatste paar jaar de grondstofprijzen fors gedaald zijn, zijn ook de mijnbouwprojecten tot een halt gebracht. Ackrén: “Het is wachten op investeerders, tot die tijd kunnen we niet veel.”
Wat betreft de landbouw: in het warmere zuiden van Groenland wordt er geëxperimenteerd met bijvoorbeeld aardappelteelt en kasgroenten. Er wordt gekeken of deze gewassen zich kunnen aanpassen aan het poolklimaat.
Maar volgens Ackrén verkeren ook deze projecten nog in een testfase. “Als de opwarming van de aarde doorzet“, zegt Ackrén, “vergroot dat zeker de kansen voor de cultivatie van het land“.

Toekomstdroom
Maar voorlopig hangt Groenland nog aan het financiële infuus van Denemarken, dat jaarlijks 3,4 miljard Deense kroon (ruim 450 miljoen euro) overmaakt. Het bedrag is goed voor ongeveer de helft van het Groenlandse nationale budget: de baten van de visvangst zijn lang niet toereikend om het land draaiende te houden. Groenland kampt bovendien nog altijd met hoge werkloosheidscijfers, ondermaats onderwijs en een breed spectrum aan sociale problematiek.
Dat roept de vraag op of de onafhankelijkheid van zo’n dunbevolkt (totaal inwonertal: 56.000) en uitgestrekt gebied, met zulke extreme fysisch-geografische omstandigheden, eigenlijk wel realistisch is.
Ackrén denkt niet dat het onmogelijk is, vooral gezien de onafhankelijkheidshonger van het volk, maar ze denkt de tijdspanne van een paar decennia, niet een decennium, realistischer is.
Elke vorm van ontwikkeling is nodig: efficiëntere visserij, mijnbouw, de groei van de private sector (Groenland kent vandaag de dag vooral staatsbedrijven, red.), meer toerisme, de uitbreiding van het infrastructurele netwerk.”
Want ook daar zijn de meeste partijen het over eens: onafhankelijkheid – ja, maar niet ten koste van de welvaart. Zoals de premier vorige week op de Groenlandse televisie sprak: “Eerst willen we onze jonge mensen aan een baan helpen, moeten we het onderwijs verbeteren en zullen we economische groei teweegbrengen.”

Deense subsidies nog niet afgebouwd
Groenland is een voormalig kolonie die sinds 1979 de status van autonoom gebied heeft binnen het Koninkrijk Denemarken. Bij het referendum van 2008 koos de bevolking – à 56.000 man – voor een voortschrijdende mate van zelfbestuur. Een jaar later was het zover: Kopenhagen overhandigde Groenland de zelfbeschikking over zijn natuurlijke grondstoffen. De Deense regering bleef voorlopig zaken als defensie, justitie en politie overzien.

Voor het dunbevolkte land in het Arctische gebied was het een stap richting het einddoel. Als we nu onze eigen minerale reserves kunnen ontginnen, was tien jaar geleden het idee, hebben we onze oud-kolonisator weldra niet meer nodig. De Deense subsidies, werd na het referendum besloten, zouden evenredig met de groei van de mijnindustrie kunnen worden afgebouwd. Maar met dat afbouwen is nog geen begin gemaakt.

581
Verkiezingsposters in Nuuk, de hoofdstad van Groenland. Alle partijen zijn voor onafhankelijkheid van Denemarken. © AFP

Arctic Peoples Alert:
Natuurlijk is Groenland er klaar voor om onafhankelijk van de staat Denemarken te zijn. Denemarken zegt sinds de landing van de verbannen Erik de Rode in 982 eigenaar te zijn van Groenland. In de discussie vergeten de Denen dat zij sinds 982 ook behoorlijk aan Groenland verdienen.

Alaska 150 jaar

Infomatie bij de Arctica Kalender 2017

Alaska_Purchase_(hi-res).jpgAlaska 150 jaar
De Arctica kalender 2017 gaat over Alaska, de mensen die daar wonen en de tussen hen gecreëerde grenzen. Net als in 2014 heeft fotograaf Jeroen Toirkens van nomadslife.nl hiervoor belangeloos zijn foto’s ter beschikking gesteld.
Aan het einde van de internationale datumgrens, in het uiterste westen van Alaska, middenin de Beringstraat ligt het eilandje Inaliq, de Inupiat naam voor Little Diomede. Aan de overkant van de grens met de Russische Federatie, 4 kilometer verderop ligt het grotere Imaqłiq (Big Diomede).

150 jaar geleden behoorde ook Inaliq tot Rusland. Echter, op 30 maart 1867 kochten de Verenigde Staten van Amerika Alaska voor slechts US$ 7.200.072 (nu ongeveer US$ 120 miljoen), omdat Rusland dacht dat het land weinig waard was. Naar de volken die al in Alaska woonden werd niet gekeken. De formele soevereiniteits­overdracht vond op 18 oktober 1867 plaats, een datum die sindsdien “gevierd” wordt als Alaska Day.
Inupiatfamilies (Inuit – In Nederland nog veel te vaak eskimo’s genoemd) konden vrijelijk reizen, totdat in 1948 de grens werd gesloten en de laatste families van Imaqłiq verplaatst werden naar het Russische vasteland. Het ijsgordijn was een feit. Eerst in 1989, tijdens een Russisch-Amerikaanse expeditie met hondensledes langs de Russische kust, kon het contact met familie worden hersteld. Echter, contact onderhouden blijft moeizaam. In 2017 zullen bewoners van Inaliq proberen Imaqłiq te bezoeken.

Naamsverandering
Na een oproep van de Inuit Circumpolar Council worden, zowel in Canada en Alaska, steeds meer westerse geografische namen vervangen door de oorspronkelijke Inuit-namen. Eerder gebeurde dit al op Groenland, waar de Deense aardrijkskundige namen zijn vervangen, die trouwens eerder de Nederlandse namen hadden vervangen. Zo stemde in Barrow op 4 oktober 2016 een kleine meerderheid, 381 stemmen voor en 375 tegen, voor de wijziging van de naam in Utqiagvik (oot-GHAR-vik). Het is niet duidelijk wat Utqiagvik betekent. Sommigen zeggen een plek waar sneeuw uilen worden gejaagd, anderen een plek waar je aardappelen verzameld, hoewel aardappelen hier niet groeien (waarschijnlijk waren aardappelen daar te koop).

Arctic Peoples Alert maakt naast de kalender vooral gebruik van digitale media: http://www.arctica.nl en Facebook. Wilt u onze elektronische nieuwsbrief Poolkoorts ontvangen, stuurt u dan een email aan: arctica@planet.nl o.v.v. Poolkoorts.

Borealis project
Fotograaf Jeroen Toirkens is samen met journalist Jelle Brandt Corstius een nieuw project gestart. Kijk voor meer informatie op: borealisproject.nl

Indigenous peoples’ organization declared as foreign agents

ЦС КМНС / РИТЦIndigenous peoples’ organization declared as foreign agents. An organization supporting indigenous peoples in Russia’s northern regions has been fined 300,000 rubles for failing to register as foreign agent.

January 28, 2016, by Trude Pettersen Independent Barents Observer

The organization “Center for Support of Indigenous Peoples of the North” (CSIPN) has been fined 300,000 rubles for breaking Russia´s much-criticized law on foreign agents, Gazeta writes. The organization had failed to register itself, and was in November 2015 declared “foreign agent” by Russia´s Ministry of Justice.
I can only regret that yet another organization for indigenous people is hit by the implementation of this law”, says Christina Henriksen, leader of the Working Group for Indigenous Peoples (WGIP) in the Barents Region, to Independent Barents Observer. “I am going to raise this issue with Russian authorities next time I meet with them”, Henriksen says.
In the Barents Region, seven groups are have been branded “foreign agent” by Russia’s Ministry of Justice. In September 2015 the organization Yasavey Manzara in Nenets Autonomous Okrug became the first Indegenous Peoples NGO to get the stamp.
Although WGIP doesn´t have any formal cooperation with CSIPN, Henriksen knows the leader of CSIPN, Rodion Sulyandziga well after many years of cooperation through RAIPON, the Russian Association of Indigenous Peoples of the North, where he used to be part of the leader team.
CSIPN was established in 2001 as a non-governmental organization that provided help to indigenous peoples and their communities in the transfer to the market economy conditions of present-day Russia. It offered practical training in institution-building, economic development, land and natural resources use, legislation, environmental protection, and cultural heritage, according to University of the Arctic.
Henriksen hopes that the issue of persecution of organizations that support indigenous peoples will be brought to a higher political level: “I hope that Russia´s partners in the Barents Council and the Arctic Council will address this case with their Russian colleagues. WGIP raises this question whenever we can, but it would definitely help if Norwegian authorities would improve their relations to our neighbouring country, so that there would be room for constructive discussions on such challenges”.
The law that came into force in 2012, imposed organizations receiving funding from abroad or engaging in political activity to register as foreign agents. Very few organizations voluntarily agreed to designate themselves as such, and from 2014 the Ministry of Justice was granted powers to name agents of their own.
The number of NGOs operating in Russia has declined with more than 30 percent during the last three years, Interfax reported.

Minister Koenders bezoekt Arctisch gebied

Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) brengt eind augustus een bezoek aan het Arctisch gebied. De reis begint vrijdag 28 augustus 2015 op het Noorse eiland Spitsbergen, waar de minister een ontmoeting heeft met leden van de grootste Nederlandse Noordpool-expeditie ooit. Koenders reist daarna naar de Amerikaanse staat Alaska, waar hij op uitnodiging van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry op 30 en 31 augustus 2015 deelneemt aan een internationale conferentie over klimaatverandering en het Arctisch gebied.
‘De Noordpool is een uniek gebied dat van groot belang is voor het ecosysteem van de aarde. De snelle veranderingen ter plekke hebben wereldwijd grote gevolgen. Daarom is het van belang om zoveel als mogelijk in internationaal verband te spreken en afspraken te maken over duurzame omgang met het gebied’, aldus Koenders voorafgaand aan de reis.
Volgens Koenders ligt de zorg voor Noordpool niet alleen bij de Arctische landen, maar bij de internationale gemeenschap in het geheel. ‘Nederland draagt daarom per jaar 3,7 miljoen euro bij aan onderzoek op de Noord- en Zuidpool. Daarnaast zijn we als waarnemer actief bij de Arctische Raad.’ De Arctische Raad is een overlegorgaan van de acht Arctische staten.
SEESIn het Noorse Longyearbyen heet de minister op 28 augustus 2015 de Nederlandse Noordpoolexpeditie SEES welkom. De expeditie wordt georganiseerd door het Arctisch Centrum Groningen in samenwerking met het Willem Barentsz Poolinstituut. Ruim 50 wetenschappers keren dan na twee weken onderzoek terug. ‘Dankzij deze expeditie krijgen we meer inzicht in de gevolgen van menselijke activiteiten en klimaat-verandering voor het poolgebied. Dat helpt ons om op een verantwoorde manier om te kunnen gaan met dit kwetsbare gebied’, aldus Koenders.
Daarnaast is het wetenschappelijk onderzoek in de poolstreken een manier om internationaal samen te werken en in gesprek te blijven over dit, ook voor Nederland, strategisch belangrijke gebied. Koenders: ‘Het Arctisch gebied staat in toenemende internationale belangstelling om ecologische, economische, maatschappelijke en geopolitieke redenen. We moeten er alles aan doen om de constructieve internationale samenwerking die tot op heden het Noordpoolgebied kenmerkt, voort te zetten. Het zij aan zij samenwerken door wetenschappers uit alle windstreken helpt daarbij.’
Koenders brengt ook een bezoek aan het Nederlandse onderzoeksstation in Ny-Ålesund en neemt deel aan een symposium waar de onderzoekers een deel van de wetenschappelijke resultaten met elkaar bespreken.
Ook zal hij een bilateraal overleg hebben met zijn Noorse ambtsgenoot Brende.
GLACIER_Logo_1_Color_668_1Na het bezoek aan Noorwegen reist de minister door naar Alaska, waar hij bij de internationale GLACIER-conferentie* aanwezig is. Hier wordt gesproken over de gevolgen van klimaatverandering voor het Arctisch gebied en de gevolgen van de veranderingen in het Arctisch gebied voor de rest van de wereld.
‘Het gaat dan niet alleen om ecologische veranderingen zoals bijvoorbeeld zeespiegelstijging, maar ook om economische en maatschappelijke gevolgen’, aldus Koenders. ‘In toenemende mate zullen ook terreinen zoals migratie, politieke stabiliteit en de internationale verhoudingen beïnvloed worden door klimaatverandering. Daar moeten we nu al in internationaal verband over nadenken.’ 
De reis van Koenders gaat vooraf aan de publicatie dit najaar van de nieuwe Nederlandse polaire strategie voor de jaren 2016-2020.

Ministerie van Buitenlandse Zaken, Nieuwsbericht | 16-08-2015
* Conference on Global Leadership in the Arctic: Cooperation, Innovation, Engagement and Resilience (GLACIER).

RAIPON gedwongen activiteiten te staken

Arctic Peoples Alert bereikte het verontrustende bericht dat de Russian Association of Indigenous Peoples of the North, Siberia and Far East (RAIPON) op non-actief is gesteld door het ministerie van Justitie van de Russische Federatie. Het Russische ministerie van Justitie heeft RAIPON op 1 november 2012 laten weten dat zij haar activiteiten tot 20 april 2013 moet opschorten (Orde № 2.332-р).
Op 14 en 15 november 2012 in Haparanda, Zweden bleef de stoel achter de vlag van RAIPON, een van de permanente deelnemers bij de Arctische Raad, dan ook leeg tijdens de vergadering van de senior Arctic officials of the Arctic Council, waarbij Nederland als waarnemer aanwezig was.

Minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans: In het kader van het bilaterale jaar Nederland-Rusland 2013 wilde Arctic Peoples Alert al bij de minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans, aandacht vragen voor de minderheidspositie van de inheemse volken in de Russische Federatie.
Nu RAIPON in direct gevaar verkeerd, heeft Arctic Peoples Alert de Nederlandse regering opgeroepen, in navolging van onder meer de SAO, Nordic Council haar verontrusting uit te spreken over deze ontwikkeling.
De minister heeft Arctic Peoples Alert laten weten dat hij onze zorgen deelt over de ontwikkelingen in Rusland ten aanzien van de werkzaamheden van ngo’s. Nederland zal ook in het Nederland-Rusland jaar 2013 het belang van maatschappelijke  organisaties voor de ontwikkeling van een democratische samenleving blijven benadrukken.
Op 8 oktober 2001 heeft Timmermans, in zijn hoedanigheid van Tweede Kamerlid, een delegatie van RAIPON en de Nenets organisatie Yasavey (een van de leden van RAIPON) ontvangen en onder meer gesproken en onder meer gesproken met de heer Pavel Sulyandziga, voormalige eerste vicepresident van RAIPON en de heer Vladislav Peskov, president van Yasavey en vicepresident van de noordwest federale regio van RAIPON over de slechte situatie waarin hun volken verkeren.
RAIPON, opgericht in 1990, verenigt en komt op voor de rechten van veertig (kleine) veelal met uitsterven bedreigde inheemse (Arctische) volken in het Noorden, Siberië en Verre Oosten van de Russische Federatie. RAIPON is niet alleen de vertegenwoordiger van de Russische inheemse volken in de Arctische Raad en Barents Euro-Arctic Council (BEAC), maar heeft onder meer ook een speciale consultatieve status bij ECOSOC, UNEP en het VN-Permanent Forum voor Inheemse Zaken.

Verhagen in Stavangen

Nederland wil regels voor energiewinning Noordpoolgebied

Nederland pleit voor bindende internationale regels om milieuschade te voorkomen bij de winning van energie in het Noordpoolgebied. Dat verklaarde de demissionaire minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Maxime Verhagen op 27 augustus 2012 in een toespraak tijdens de internationale energie-conferentie ONS 2012 in Stavanger, Noorwegen.

‘We moeten de mogelijkheden voor zelfregulering van de energie-industrie in het Noordpoolgebied niet overschatten,’ aldus minister Verhagen. ‘Vanwege het uiteenlopen van geopolitieke en commerciële belangen hebben we nieuwe  internationale regels nodig.’

De vraag naar energie blijft groeien. Het grootste deel van de energie-voorraden bevindt zich binnen de grenzen van de landen die aan de Noordpool grenzen. Daarom is winning van olie- en gas in het Noordpool-gebied volgens Nederland alleen een kwestie van tijd.
‘Niet of we energiewinning moeten toestaan, maar hoe we dat op een verantwoorde manier kunnen doen, dat is de uitdaging waar we voor staan’, hield minister Verhagen een gehoor van regeringsleiders, ministers, de top van de olie- en gasindustrie en analisten voor.
De ONS-conferentie trekt 50.000 bezoekers uit meer dan 90 landen. Het belangrijkste thema zijn dit jaar de geopolitieke uitdagingen van energiewinning.Zijn oproep is tegenstrijdig met zijn antwoorden op de Kamervragen van de Partij voor de Dieren. Daarin verschuilt Verhagen zich achter de regering van de Verenigde Staten, die toestemming aan Shell heeft gegeven om voor de kust van Alaska het jachtgebied van de Inuit te boren. Eerder heeft Verhagen, als minister van Buitenlandse Zaken, de enige ambtenaar die deels belast was met het Nederlandse beleid ten aanzien van het Noordpoolgebied, op dit ministerie wegbezuinigd. Verhagen is niet aanwezig bij de vergaderingen van de door hem aangehaalde Arctic Council of van de Barents Euro-Arctic Council want daar valt er voor de koopman in schaapskleren niets – te koste van mens en milieu – te verdienen.
 
‘Thinking slow in our energy policy’
“The exploitation of the Arctic reserves is a matter of time, and most of these reserves are located within the borders of the Arctic countries. But we still need to minimise the risks of exploitation and foster good governance. Speaking of which, the Dutch government considers those parts of the Arctic outside the jurisdiction of the Arctic nations as Global Public Goods, an area that needs protection for the sake of future  generations. We also believe that Arctic allow us to see whether global climate change policies have any affect.
The Netherlands has been active in the European sector of the Arctic ever since the epic journey of captain Willem Barentsz over four hundred years ago. He searched for the Northeast and Northwest passages to Asia but instead ‘found’ Bear Island, Spitsbergen and a harsh winter at Novaya Zemlya in 1596-1597.We learned that the Arctic is to be approached with respect.To safeguard the Arctic today, we need to implement existing treaties. At the same time, we need to be aware of the gaps — gaps in the subjects and in the geographical area covered by the existing treaties. That is why we favour additional binding international rules based on the precautionary principle, to provide better protection of the Arctic and its fish reserves. We think the Arctic Council is the best forum for this.
In a paper prepared for this session, risk management firm DNV and the Fridtjof Nansen Institute said that – and I quote – large areas towards the North Pole remain challenges in terms of regulatory frameworks for search, rescue, evacuation, environmental clean-up, and liability for oil spill damages.” I agree with this. We have to be realistic and avoid being overconfident with regard to industry self-regulation. Considering the disparity of commercial and geo-political interests, I am convinced we need new international regulations.We also need technology and innovation policies that can handle the physical challenges of the Arctic. The Netherlands is doing its part. Since 1984 we have been conducting polar research and the Dutch government is supporting a proposal of the Project Delta Group for an innovative approach to the exploitation of gas in Yamal, Russia. The truth is that right now we cannot foresee all consequences of Arctic exploitation. Many questions still need to be answered, such as:
  • Should we allow unlimited exploitation of gas and oil in such fragile environment?
  • Do we know enough about the impact of a major oil spill on freezing or frozen water?
  • Are there effective methods of containing and cleaning up an oil spill in the Arctic, with its long periods of darkness and extreme  temperatures?
These questions warrant a broad dialogue and slow thinking. In fact, we have a duty to develop golden rules for the Arctic to bolster social acceptance, and use innovations and new technologies for eventual production activities in this fragile part of our planet.
…I started my talk by saying that our brain has two ways of thinking: a fast and a slow one. In my opinion, companies and governments need slow thinking to ensure a sustainable energy future. This is especially true of the Arctic. So thank you for your time. I wish you a lot of slow thinking.
www.rijksoverheid.nl  2012 08 27 (2012.09.11)