Minister Koenders bezoekt Arctisch gebied

Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) brengt eind augustus een bezoek aan het Arctisch gebied. De reis begint vrijdag 28 augustus 2015 op het Noorse eiland Spitsbergen, waar de minister een ontmoeting heeft met leden van de grootste Nederlandse Noordpool-expeditie ooit. Koenders reist daarna naar de Amerikaanse staat Alaska, waar hij op uitnodiging van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry op 30 en 31 augustus 2015 deelneemt aan een internationale conferentie over klimaatverandering en het Arctisch gebied.
‘De Noordpool is een uniek gebied dat van groot belang is voor het ecosysteem van de aarde. De snelle veranderingen ter plekke hebben wereldwijd grote gevolgen. Daarom is het van belang om zoveel als mogelijk in internationaal verband te spreken en afspraken te maken over duurzame omgang met het gebied’, aldus Koenders voorafgaand aan de reis.
Volgens Koenders ligt de zorg voor Noordpool niet alleen bij de Arctische landen, maar bij de internationale gemeenschap in het geheel. ‘Nederland draagt daarom per jaar 3,7 miljoen euro bij aan onderzoek op de Noord- en Zuidpool. Daarnaast zijn we als waarnemer actief bij de Arctische Raad.’ De Arctische Raad is een overlegorgaan van de acht Arctische staten.
SEESIn het Noorse Longyearbyen heet de minister op 28 augustus 2015 de Nederlandse Noordpoolexpeditie SEES welkom. De expeditie wordt georganiseerd door het Arctisch Centrum Groningen in samenwerking met het Willem Barentsz Poolinstituut. Ruim 50 wetenschappers keren dan na twee weken onderzoek terug. ‘Dankzij deze expeditie krijgen we meer inzicht in de gevolgen van menselijke activiteiten en klimaat-verandering voor het poolgebied. Dat helpt ons om op een verantwoorde manier om te kunnen gaan met dit kwetsbare gebied’, aldus Koenders.
Daarnaast is het wetenschappelijk onderzoek in de poolstreken een manier om internationaal samen te werken en in gesprek te blijven over dit, ook voor Nederland, strategisch belangrijke gebied. Koenders: ‘Het Arctisch gebied staat in toenemende internationale belangstelling om ecologische, economische, maatschappelijke en geopolitieke redenen. We moeten er alles aan doen om de constructieve internationale samenwerking die tot op heden het Noordpoolgebied kenmerkt, voort te zetten. Het zij aan zij samenwerken door wetenschappers uit alle windstreken helpt daarbij.’
Koenders brengt ook een bezoek aan het Nederlandse onderzoeksstation in Ny-Ålesund en neemt deel aan een symposium waar de onderzoekers een deel van de wetenschappelijke resultaten met elkaar bespreken.
Ook zal hij een bilateraal overleg hebben met zijn Noorse ambtsgenoot Brende.
GLACIER_Logo_1_Color_668_1Na het bezoek aan Noorwegen reist de minister door naar Alaska, waar hij bij de internationale GLACIER-conferentie* aanwezig is. Hier wordt gesproken over de gevolgen van klimaatverandering voor het Arctisch gebied en de gevolgen van de veranderingen in het Arctisch gebied voor de rest van de wereld.
‘Het gaat dan niet alleen om ecologische veranderingen zoals bijvoorbeeld zeespiegelstijging, maar ook om economische en maatschappelijke gevolgen’, aldus Koenders. ‘In toenemende mate zullen ook terreinen zoals migratie, politieke stabiliteit en de internationale verhoudingen beïnvloed worden door klimaatverandering. Daar moeten we nu al in internationaal verband over nadenken.’ 
De reis van Koenders gaat vooraf aan de publicatie dit najaar van de nieuwe Nederlandse polaire strategie voor de jaren 2016-2020.

Ministerie van Buitenlandse Zaken, Nieuwsbericht | 16-08-2015
* Conference on Global Leadership in the Arctic: Cooperation, Innovation, Engagement and Resilience (GLACIER).

Klimaat: Overheid gedagvaard

De rechter moet de regering dwingen tot effectief klimaatbeleid. Organisatie voor duurzaamheid Urgenda wil dat de rechtbank de Nederlandse staat beveelt de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in zeven jaar met 40 procent te verlagen. Bron: Trouw, Joop Bouma, 28 september 2013.
Volgens Urgenda is de rijksoverheid nalatig: Nederland brengt zijn inwoners in gevaar door het ontbreken van een doeltreffend klimaatbeleid. Dat ook andere landen weinig ondernemen tegen de gevolgen van klimaatverandering, doet niet af aan de zelfstandige plicht van de Nederlandse staat om burgers te beschermen tegen de grote risico’s door de (versnelde) opwarming van de aarde, zegt de Maastrichtse advocaat Roger Cox.
Cox vraagt namens Urgenda de rechter om Nederland tot ingrijpen te dwingen. De staat moet afspraken uitvoeren die al jaren vastliggen in protocollen, volgend op het VN-Klimaatverdrag, vindt Urgenda. Nederland tekende dat VN-verdrag.
Op 28 september 2013 maakt Urgenda tijdens de milieuconferentie Springtij op Terschelling de meer dan honderd pagina’s tellende dagvaarding openbaar. In het document wordt gedetailleerd beschreven op welke punten het klimaatbeleid van Nederland faalt.
Het komt niet vaak voor dat een rijksoverheid in eigen land voor de rechter wordt gedaagd voor haar rol in een mondiaal milieuprobleem. In andere landen, waaronder België, volgen juristen en milieuorganisaties de zaak van Urgenda nauwlettend. Ook elders hebben milieugroepen plannen klimaatbeleid via de rechter af te dwingen.
De organisatie verwijt Nederland ook dat het mensenrechten schendt (het recht op leven, het recht op gezondheid) door geen effectieve klimaatmaatregelen te nemen. Om de eis kracht bij te zetten wil de Urgenda mede-eisers mobiliseren. “Deze rechtszaak gaat over ons en onze nalatenschap aan onze kinderen“, aldus de dagvaarding.

Klimaatwetenschappers zijn geen scheidsrechters.
Wijnand Duyvendak: “…Van de klimaatwetenschappers wordt veel te veel verwacht. Ook deze week weer, in Stockholm bij de publicatie van een nieuw rapport van het IPCC, het mondiale forum van klimaatwetenschappers… Ten onrechte worden de klimaat-wetenschappers beschouwd als de scheidsrechters in het klimaatdebat. Dat is hun rol niet. De politiek, en maatschappelijke organisaties, zijn aan zet om een oordeel te vellen over de bevindingen van de wetenschappers.
…Het is opvallend dat de hoofdlijn van de conclusies over de opwarming van de aarde de afgelopen decennia in feite niet is veranderd. De vele pogingen deze te weerleggen, hielden nooit stand in de – soms felle – wetenschappelijke discussies.
…Het onderzoek van klimaatwetenschappers richt zich allengs niet meer op de vraag of broeikasgassen verantwoordelijk zijn voor de opwarming van de aarde, maar meer en meer op de vraag welke toename van broeikasgassen tot welke effecten leidt. We zien dit jaar in het verslag van het IPCC dat de gevolgen voor de temperatuur wellicht een heel klein beetje minder zullen zijn dan eerder gedacht, maar de effecten op de zeespiegelstijging juist weer behoorlijk groter.
…wat doe je bij een redelijke hoeveelheid bewijs, bij veel bewijs, of bij heel veel bewijs? In essentie is de vraag aan de politiek: welk risico ben je bereid te lopen?
…[met] de [versnelde] klimaatverandering is sprake van een grote kans op ernstige gevolgen voor miljarden mensen, wanneer we in het huidige tempo fossiele brandstoffen blijven verstoken. [Inheemse Arctische volken zullen verdwijnen.] Er zijn onzekerheidsmarges maar deze zijn niet heel groot: het zou wel eens heel erg mis kunnen gaan in de loop van deze eeuw… niets doen het nemen van een onverantwoord groot risico.
Bron: Trouw, Opinie, 26 september 2013.

Drumceremonie 2013 – Den Haag

13 september 2013. In het kader van de Two Row Wampum campaign namen Oren Lyons (faithkeeper Onondaga), Kenneth Deer (Mohawk) en Joe Deom (Mohawk) deel aan de drumceremonie in Den Haag, waarbij bijzondere aandacht was voor het 400 jaar oude vriendschapsverdrag tussen Nederland en Haudenosaunee (confederatie van Six Nations: Mohawk, Oneida, Onondaga, Cayuga, Seneca en Tuscarora).

Oren Lyons bood de Nederlandse mensenrechtenambassadeur van het ministerie van Buitenlandse Zaken, Lionel Veer, een replica aan van het verdrag met Nederland, de Two Row Wampum om hiermee te herinneren aan de vriendschap (en afspraken) tussen onze naties. Veer verwelkomd Lyons, Deer en Deom in Nederland en bood hen namens de Nederlandse regering een zilveren pen als een teken van vriendschap. Sinds 2010 vraagt het Nederlands Samenwerkingsverband voor Inheemse Volken op 13 september met een drumceremonie gezamenlijk om aandacht van de Nederlandse regering en politiek voor het naleven van de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volken.
Op 13 september 2007 werd deze verklaring na ruim 20 jaar onderhandelen aangenomen door de Verenigde Naties. Wereldwijd worden de rechten van inheemse volken echter nog steeds ernstig geschonden. Het samenwerkingsverband bestaat uit Nederlandse organisaties die zich inzetten voor het naleven van de rechten van inheemse volken.
honorthetworow.org/two-row-honored-in-netherlands/
honorthetworow.org/declaration/

www.samenwerkingsverbandinheemsevolken.nl

APECS BeNeLux + NPP symposium 2013

31 Oktober 2013 – 2nd APECS BeNeLux Symposium – Den Haag
APECS Netherlands is hosting the 2nd APECS BeNeLux Symposium, an open science event for any early-career researchers or mentors. apecsnetherlands/home

1 november 2013 – NPP symposium 2013 – Den Haag
Polar science and policy: a happy marriage?
De Nederlandse Poolcommissie van NWO organiseert op het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag een Symposium van het Nederlands Polair Programma (NPP). www.nwo.nl
Tijdens het symposium zal de focus liggen op de relevantie voor beleidsmakers en bedrijfsleven van Nederlands poolonderzoek.
Belangrijke vragen die zullen worden besproken zijn: 

  • In hoeverre beïnvloedt Nederlands poolonderzoek de Arctische Raad en de Antarctische Consultatieve bijeenkomsten?
  • Hoe kan de relatie tussen Nederlandse poolonderzoekers en Nederlandse polaire beleidsmakers worden verbeterd?
  • Hoe relevant is Nederlands poolonderzoek voor het bedrijfsleven?

Het programma bestaat uit een aantal lezingen en een discussieforum. Er zal aandacht worden geschonken aan de volgende beleidsgestuurde financieringsronde die NWO in 2014 gepland heeft.

RAIPON gedwongen activiteiten te staken

Arctic Peoples Alert bereikte het verontrustende bericht dat de Russian Association of Indigenous Peoples of the North, Siberia and Far East (RAIPON) op non-actief is gesteld door het ministerie van Justitie van de Russische Federatie. Het Russische ministerie van Justitie heeft RAIPON op 1 november 2012 laten weten dat zij haar activiteiten tot 20 april 2013 moet opschorten (Orde № 2.332-р).
Op 14 en 15 november 2012 in Haparanda, Zweden bleef de stoel achter de vlag van RAIPON, een van de permanente deelnemers bij de Arctische Raad, dan ook leeg tijdens de vergadering van de senior Arctic officials of the Arctic Council, waarbij Nederland als waarnemer aanwezig was.

Minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans: In het kader van het bilaterale jaar Nederland-Rusland 2013 wilde Arctic Peoples Alert al bij de minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans, aandacht vragen voor de minderheidspositie van de inheemse volken in de Russische Federatie.
Nu RAIPON in direct gevaar verkeerd, heeft Arctic Peoples Alert de Nederlandse regering opgeroepen, in navolging van onder meer de SAO, Nordic Council haar verontrusting uit te spreken over deze ontwikkeling.
De minister heeft Arctic Peoples Alert laten weten dat hij onze zorgen deelt over de ontwikkelingen in Rusland ten aanzien van de werkzaamheden van ngo’s. Nederland zal ook in het Nederland-Rusland jaar 2013 het belang van maatschappelijke  organisaties voor de ontwikkeling van een democratische samenleving blijven benadrukken.
Op 8 oktober 2001 heeft Timmermans, in zijn hoedanigheid van Tweede Kamerlid, een delegatie van RAIPON en de Nenets organisatie Yasavey (een van de leden van RAIPON) ontvangen en onder meer gesproken en onder meer gesproken met de heer Pavel Sulyandziga, voormalige eerste vicepresident van RAIPON en de heer Vladislav Peskov, president van Yasavey en vicepresident van de noordwest federale regio van RAIPON over de slechte situatie waarin hun volken verkeren.
RAIPON, opgericht in 1990, verenigt en komt op voor de rechten van veertig (kleine) veelal met uitsterven bedreigde inheemse (Arctische) volken in het Noorden, Siberië en Verre Oosten van de Russische Federatie. RAIPON is niet alleen de vertegenwoordiger van de Russische inheemse volken in de Arctische Raad en Barents Euro-Arctic Council (BEAC), maar heeft onder meer ook een speciale consultatieve status bij ECOSOC, UNEP en het VN-Permanent Forum voor Inheemse Zaken.

Milieuwetten voor NL-bedrijven ook in buitenland

Nederlandse bedrijven moeten wettelijk verplicht worden in het buitenland dezelfde milieuregels te volgen als in eigen land. Overtreden zij deze, dan kan de Nederlandse justitie hen voor de strafrechter brengen. Dit stelt hoogleraar Internationaal Milieurecht Jonathan Verschuuren van de Universiteit van Tilburg naar aanleiding van het proces vier Nigeriaanse boeren en vissers tegen Shell. In een civiele zaak voor de Haagse rechtbank eisen zij dat de oliemultinational de verontreiniging in hun dorpen
opruimt. Ook willen zij schadevergoeding.
Shell betoogde dat niet zij, maar Shell Nigeria verantwoordelijk is voor de milieuschade als gevolg van het olietransport in dit land. Echte, de Haagse rechtbank stelt dat het moederbedrijf in Nederland kan worden aangesproken. Ook de Nederlandse regering verschuilt zich bijvoorbeeld bij de activiteiten van Shell voor Alaska achter de besluitvorming in de VS, terwijl de VS onder andere de Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, het verdrag inzake Biologische Diversiteit niet heeft ondertekend en onder andere het VN-zeerechtverdrag (UNCLOS) niet heeft geratificeerd. Bron: Trouw, 10 oktober 2012.