Canadese Teerzanden

Foto: Shaughn Butts, Edmonton Journal

30 september 2013, Amsterdam. Info-avond over Canada’s bloody oil
Aanmelden bij de servicelijn van Milieudefensie: servicelijn@milieudefensie.nl of T.: 020 6262620
Voormalig leider George Poitras (Mikisew Cree First Nation) is te gast bij Milieudefensie en zal vertellen over de strijd van zijn volk tegen bedrijven als Shell, die in Canada olie uit teerzand winnen.
Chief George Poitras: “People deserve to know the life and death impacts of the tar sands. Your oil companies and banks are some of the biggest players.

Winning van olie uit teerzand is een ramp. Waar teerzand is afgegraven blijven desolate vlaktes en grote meren met afvalwater achter. In Canada is de productie van teerzandolie al na de oliecrisis van 1973 begonnen. Daar bevindt zich de op een na grootste teerzandolieafzetting met een oppervlakte groter dan Engeland. In Europa woedt een politieke strijd over het tegenhouden van teerzandolie. Milieudefensie oefent druk uit op politici omdat de Nederlandse regering de belangen van Shell en andere oliebedrijven voorop stelt. Geert Ritsema campagneleider Energie en Grondstoffen gaat dieper in op de Europese strijd tegen teerzand.
Ook op het programma staat een korte film van Milieudefensie en Friends of the Earth: ‘Tar sands – to the ends of the earth‘ over teerzand op Madagaskar.

Athabasca rivier, Alberta. Foto©David Dodge/The Pembina Institute

John Rae 200

Rae featured 2Rae 200 small-logo

30 september 2013
200ste geboortedag van John Rae

John Rae (Inuktitut = Aglooka ᐊᒡᓘᑲ; English: long strider) was de eerste Europeaan die de Noordwestelijke Doorvaart gezien heeft. Het was uiteindelijk de Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen die in 1903-1906 als eerste daadwerkelijk de Noord-westelijke Doorvaart bevoer. Terecht heeft Amundsen Rea’s ontdekking alsnog erkend en in 1906 de ‘sleutel’ tussen King William eiland en het Boothia schiereiland, boven het Rasmussen Basin de Rae Strait genoemd.
Het is dus niet de onterecht geroemde Sir John Franklin (die net zoals Robert Falcon Scott eerder een goed voorbeeld van onbekwaam  Poolreiziger was), die de Noordwestelijke Doorvaart ontdekte, maar de Schotse arts dr. John Rea, die in opdracht van de Hudson Bay Company op expeditie in het Canadese Noordpool-gebied was. Niet op zoek naar overlevende van de Franklinexpeditie, kwam hij Inuit (voorheen Eskimo’s genoemd) tegen, die zilveren lepels van officieren, horloge, ed. hadden gevonden. Ook vertelde de Inuit onder meer dat zij kannibalisme hadden geconstateerd. Rea bracht de voorwerpen naar Londen. Naast dat Lady Franklin beweerde dat haar man de Noordwestelijke Doorvaart had ontdekt, kon zij het niet hebben dat haar man voor kannibaal werd uitgemaakt. Met behulp van de schrijver Charles Dickens voerde zij een campagne tegen Rea’s bericht.
28 t/m 30 september 2013 – internationale conferentie Stromness, Orcaden www.johnrae200.co.uk

Ken McGoogan schreef o.a. het fascinerende boek: Fatal Passage. The Untold Story of John Rae, the Arctic Adventurer Who Discovered the Fate of Franklin. Ook selecteerde en introduceerde hij: The Arctic Journals of John Rae.Rae 2013 08 17 Marnix samenOok in het National Museum of Scotland in Edenburgh aandacht voor John Rea. Foto’s: M. Koolhaas.

26 october 1854Rotterdamsche courantDag

BUITENLAND. LONDEN den 24 october. Eindelijk meent men iets met zekerheid wegens het lot van sir John Franklin en zijne togtgenooten te weten. Kapitein John Rae, de gezagvoerder over de Poolzee-expeditie der Hudsonsbaai Compagnie, heeft den 29 julij laatstleden, uit Repulsebaai, een brief aan den Secretaris der Admraliteit gezonden, welks hoofdinhoud op het volgende nederkomt: In de laatste lente ontmoette hij, op zijnen togt over ijs en sneeuw langs de westkust van Boothia, in Pelly-baai eenige Esquimoos, een van welke hem beduidde dat geruimen tijd geleden, blanke menschen, meer westwaarts op, door gebrek aan voedsel gestorven waren, Bij nader onderzoek bleek zooveel dat, in de lente van van 1850, ongeveer veertig menschen gezien waren, sommige van welke eene sloep droegen, en hoe zij door teekenen aan de Esquimoos hadden te vetstaan gegeven dat hun schip of hunne schepen door het ijs verbrijzeld waren, en dat zij nu gingen beproeven of zij zich door de jagt eenig voedsel verschaffen konden. Alvorens afscheid van de inboorlingen te nemen, kochten zij hun eenige levensmiddelen af. Later in hetzelfde jaargetijde werden dertig lijken op het vasteland, vijf andere op een naburig eiland gevonden. Sommigen, denkelijk de eerst bezwekenen, waren begraven, anderen lagen in tenten, nog anderen onder de sloep, en wederom anderen hier en daar verspreid. Een der op het eiland gevondenen scheen een officier te zijn,althans hij had een teleskoop en een geweer met dubbelen loop bij zich. Uit den verminkten staat van sommige dezer lijken meende men het treurig besluit te moeten opmaken dat de ongelukkige zeelieden tot het laatste en verschrikkelijkste middel om den honger te stillen hunne toevlugt hebben moeten nemen. Eene vrij groote hoeveelheid geweren, kogels, buskruid, zakuurwerken, teleskopen, lepels en vorken, was hier en daar bij de lijken gevonden en door de inboorlingen medegenomen, van welke kapitein Rae die voor een gedeelte heeft ingekocht, om naar Engeland overgezonden te worden. Zijn eigen togt, hoewel met talrijke moeijelijkheden vergezeld, was tot hiertoe voorspoedig, en niets van het allernoodigste ontbrak hem of zijnen togtgenooten.

Rae John relics1

Laatst gewijzigd: 2013 09 24 / 2016 01 10

 

13 september 2013 – Den Haag – Drumceremonie

Drumceremonie
10.00 ! uur – Schalk Burgerplein

Vredesboom, Wijkpark Transvaal,
Den Haag
samenwerkingsverbandinheemsevolken.nl  

Voor de drumceremonie komen drie leden van de Haudenosaunee naar de ceremonie. Daarvoor moest eerst toestemming van de minister van Buitenlandse Zaken komen! Oren Lyons (faithkeeper Onondaga), Kenneth Deer (Mohawk) en Joe Deom (Mohawk) kunnen nu met hun eigen Haudenosaunee paspoorten Nederland bezoeken. 
Dit jaar is er bijzondere aandacht voor het 400 jaar oude vriendschapsverdrag tussen Nederland en Haudenosaunee (confederatie van Six Nations: Mohawk, Oneida, Onondaga, Cayuga, Seneca en Tuscarora). 
Op 9 augustus 2013 werd dat door de Nederlandse Consul-Generaal in New York meegevierd.

Foto: The Atlantic©Melissa Taub

Sinds 2010 vraagt het Nederlands Samenwerkingsverband voor Inheemse Volken op 13 september met een drumceremonie gezamenlijk om aandacht van de Nederlandse regering en politiek voor het naleven van de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volken.
Op 13 september 2007 werd deze verklaring na ruim 20 jaar onderhandelen aangenomen door de Verenigde Naties. Wereldwijd worden de rechten van inheemse volken echter nog steeds ernstig geschonden. Het samenwerkingsverband bestaat uit Nederlandse organisaties die zich inzetten voor het naleven van de rechten van inheemse volken. 

2013 ‘Indianen’ in Amsterdam

Indianen. Kunst en cultuur tussen mythe en realiteit.
Tentoonstelling / 14 december 2012 t/m 14 april 2013
Nieuwe Kerk / Gravenstraat 17 / 1012 NL Amsterdam
T.: 020 6386909 www.nieuwekerk.nl

In de Nieuwe Kerk in Amsterdam is binnenkort een tentoonstelling te zien over de artistieke tradities van de inheemse volken van het Noord-Amerikaanse continent (ook wel Indianen genoemd) inclusief  Inuit. Aan de hand van ruim tweehonderd kunstobjecten en gebruiks-voorwerpen uit zeven regio’s wordt een beeld geschetst van de rijke kunst en cultuur van de volken de prairies in het Middenwesten, de vlakten rond de Grote Meren, Californië, de Canadese westkust en het Arctisch gebied. In Noord-Amerika wonen meer dan vijfhonderd volken (vaak aangeduid als stammen) met hun eigen taal, kunsttraditie (ook wel Native American Art genoemd) en cultuur. Naast eeuwenoude voorwerpen is er werk van hedendaagse kunstenaars te zien, die zich inspannen om kunst en cultuur door te geven. Als startpunt van de tentoonstelling worden de eerste contacten tussen Noord-Europeanen en Noord-Amerikaanse volken genomen. Of daarmee de contacten met de Vikingen of die van daarvoor mee worden bedoeld, kan pas eerst na de opening van de tentoonstelling worden gemeld. De zogeheten ‘Schaghen-brief’ uit 1626 is er te zien, die de aankoop van Manhattan voor zestig gulden van de Iroquois zou hebben bezegeld. Onterecht wordt dit document ook wel de ‘geboorteakte’ van New York genoemd.
29 3 zom 2009 Hudson 2009 04 05 013
Of de replica van de Wampum, het verdrag dat de Iroquois met de Nederlanders sloten, wordt tentoongesteld, welke door Tonya Gonella Frichner (Onondaga, lid van het VN-Permanente Forum voor Inheemse Zaken) en Jerry Thundercloud McDonald en zijn vrouw (Mohawk) op 5 april 2009 aan de locoburgemeester van Amsterdam, Carolien Gehrels, werd aangeboden, zal eveneens nog moeten blijken.
Iroquois worden ook wel Haudenosaunee genoemd, een vredesverbond van (toen nog) vijf naties van de Kanien’kehá:ka (Mohawk Nation),  Oneniote’á:ka (Oneida Nation), Ononta’kehá:ka (Onondaga Nation), Kaion’kehá:ka (Cayuga Nation) en Shotinontowane’á:ka (Seneca Nation). Verder wordt de Nederlandse (en Europese) beeldvorming over ‘Indianen’, die in de loop der tijd is ontstaan met de vele clichés en stereotypen, in de kerk onder de loep genomen. Of er ook de rol van de kerk, als ook de stereotypering van ‘Eskimo’s’ aan de orde komt zal eveneens nog moeten blijken.
De tentoonstelling komt tot stand in samenwerking met gastconservator David Penney, specialist op het gebied van Native American Art en verbonden aan het National Museum of the American Indian in Washington DC. Dit museum werd in 2004 geopend op initiatief van het Congres van de Verenigde Staten en is een van de belangrijke bruikleengevers van de tentoonstelling. Overige bruiklenen komen van het Peabody Museum of Archaeology and Ethnology van de Harvard University; Minneapolis Institute of Arts, National Museum of Natural History, Washington DC, Detroit Institute of Arts, Canadian Museum of Civilization. Museum für Völkerkunde in Wenen, Staatliche Museen zu Berlin, British Museum en het National Museums of Scotland.

Het Verhaal van de Totempaal – Leiden

T/m 1 april 2013 / Museum Volkenkunde / Steenstraat 1 / 2312 BS Leiden
Tel: 071 5168 800 / www.volkenkunde.nl
Het Verhaal van de Totempaal is een interactieve familietentoonstelling over de inheemse volken van de Noordwestkust in de Verenigde Staten en Canada. Aan de hand van internationale topstukken en het mooiste uit de eigen collectie, aangevuld met moderne kunst, actuele interviews en reportages, ontstaat een indrukwekkend beeld van de boeiende culturen van de inheemse volken van de Amerikaanse Noordwestkust, ook wel Indianen genoemd.

Speciaal voor de tentoonstelling heeft een groep kunstenaars onder leiding van Rande Cook een acht meter hoge totempaal gemaakt. De inheemse volken van de Noordwestkust hebben een rijke traditie op het gebied van kunst. Houtsnijwerk in de vorm van maskers en toegepast als decoratie op bijvoorbeeld huizen, kano’s en huisraad, komt veel voor. Traditioneel hielden vrouwen zich bezig met het weven van omslagdekens en vlechtkunst (hoeden en manden). Deze producten, statussymbolen vol mythische figuren, werden in opdracht gemaakt van belangrijke families.
Ca 04-2-0-map-b