Groenlandse verkiezingen

Smeltend Groenland nog aan Deens infuus
Trouw, 24 april 2018; Anne Grietje Franssen

Onder het smeltende ijs van Groenland liggen waardevolle grondstoffen. Die hoopt het land zelfstandig te ontginnen. Onafhankelijkheid is dan ook een groot thema bij de verkiezingen vandaag (24 april 2018).
Het vuur brandt in ons allemaal, sprak de Groenlandse premier Kim Kielsen vorige week, en dat vuur zal blijven branden. “Het verlangen naar onafhankelijkheid overstijgt de partijpolitiek, maar we moeten er wel klaar voor zijn.”

De vraag is: is Groenland dat wel?
Vandaag gaat de Groenlandse bevolking naar de stembus. Ze hebben dan misschien keus uit zeven verschillende partijen – de verkiezingsprogramma’s verschillen niet gek veel van elkaar. Bij zes van de zeven partijen ligt het zwaartepunt bij hetzelfde agendapunt: onafhankelijkheid van Denemarken.

Het zijn de twee huidige regeringspartijen – de sociaaldemocratische Siumut, tevens de partij van de premier, en de linksgeoriënteerde Inuit Atagatigiit (IA) – die ook nu voorop lopen in de peilingen. Ze hebben wat verschillende ideeën over sociale vraagstukken, over de herverdeling van visquota. Maar beide partijen zijn het over één ding eens: de toekomst van Groenland is een onafhankelijk Groenland. Alleen over de termijn waarop wordt nog gekibbeld.

Smeltend rijk
Een decennium geleden, toen de Groenlanders in een referendum voor meer autonomie kozen, zag het er veelbelovend uit. De opwarming van de aarde is nergens zo merkbaar als in Groenland, de temperatuur stijgt er twee keer sneller dan in de rest van de wereld en de ijskappen smelten zichtbaar. Waar klimaatverandering elders voor ellende zorgt, is Groenland er in potentie bij gebaat.

Want heilbotvissers hebben plots een welkome bijvangst van makreel en haring, schapenhouders zien kans om te experimenteren met tuinbouw. En bovenal: onder die laag ijs ligt een schat aan grondstoffen. Zink, uranium, ijzer, goud, olie. Op uitnodiging van de Groenlandse regering kwamen buitenlandse investeerders toegestroomd om te graven naar de toegankelijk geworden grondstoffen.
Maar tien jaar verder, liggen zowel mijn- als landbouw zo goed als stil. De visvangst bepaalt nog steeds de hoofdmoot van het bruto nationaal product. Waar is het fout gegaan?
Er zijn verscheidende projecten in gang gezet, vertelt politicoloog Maria Ackrén, verbonden aan de Universiteit van Groenland. “Chinese bedrijven houden hun ogen gericht op een ijzererts- en een zinkmijn, een Australische investeerder concentreert zich op mineralen in Zuid-Groenland.” Maar sinds de laatste paar jaar de grondstofprijzen fors gedaald zijn, zijn ook de mijnbouwprojecten tot een halt gebracht. Ackrén: “Het is wachten op investeerders, tot die tijd kunnen we niet veel.”
Wat betreft de landbouw: in het warmere zuiden van Groenland wordt er geëxperimenteerd met bijvoorbeeld aardappelteelt en kasgroenten. Er wordt gekeken of deze gewassen zich kunnen aanpassen aan het poolklimaat.
Maar volgens Ackrén verkeren ook deze projecten nog in een testfase. “Als de opwarming van de aarde doorzet“, zegt Ackrén, “vergroot dat zeker de kansen voor de cultivatie van het land“.

Toekomstdroom
Maar voorlopig hangt Groenland nog aan het financiële infuus van Denemarken, dat jaarlijks 3,4 miljard Deense kroon (ruim 450 miljoen euro) overmaakt. Het bedrag is goed voor ongeveer de helft van het Groenlandse nationale budget: de baten van de visvangst zijn lang niet toereikend om het land draaiende te houden. Groenland kampt bovendien nog altijd met hoge werkloosheidscijfers, ondermaats onderwijs en een breed spectrum aan sociale problematiek.
Dat roept de vraag op of de onafhankelijkheid van zo’n dunbevolkt (totaal inwonertal: 56.000) en uitgestrekt gebied, met zulke extreme fysisch-geografische omstandigheden, eigenlijk wel realistisch is.
Ackrén denkt niet dat het onmogelijk is, vooral gezien de onafhankelijkheidshonger van het volk, maar ze denkt de tijdspanne van een paar decennia, niet een decennium, realistischer is.
Elke vorm van ontwikkeling is nodig: efficiëntere visserij, mijnbouw, de groei van de private sector (Groenland kent vandaag de dag vooral staatsbedrijven, red.), meer toerisme, de uitbreiding van het infrastructurele netwerk.”
Want ook daar zijn de meeste partijen het over eens: onafhankelijkheid – ja, maar niet ten koste van de welvaart. Zoals de premier vorige week op de Groenlandse televisie sprak: “Eerst willen we onze jonge mensen aan een baan helpen, moeten we het onderwijs verbeteren en zullen we economische groei teweegbrengen.”

Deense subsidies nog niet afgebouwd
Groenland is een voormalig kolonie die sinds 1979 de status van autonoom gebied heeft binnen het Koninkrijk Denemarken. Bij het referendum van 2008 koos de bevolking – à 56.000 man – voor een voortschrijdende mate van zelfbestuur. Een jaar later was het zover: Kopenhagen overhandigde Groenland de zelfbeschikking over zijn natuurlijke grondstoffen. De Deense regering bleef voorlopig zaken als defensie, justitie en politie overzien.

Voor het dunbevolkte land in het Arctische gebied was het een stap richting het einddoel. Als we nu onze eigen minerale reserves kunnen ontginnen, was tien jaar geleden het idee, hebben we onze oud-kolonisator weldra niet meer nodig. De Deense subsidies, werd na het referendum besloten, zouden evenredig met de groei van de mijnindustrie kunnen worden afgebouwd. Maar met dat afbouwen is nog geen begin gemaakt.

581
Verkiezingsposters in Nuuk, de hoofdstad van Groenland. Alle partijen zijn voor onafhankelijkheid van Denemarken. © AFP

Arctic Peoples Alert:
Natuurlijk is Groenland er klaar voor om onafhankelijk van de staat Denemarken te zijn. Denemarken zegt sinds de landing van de verbannen Erik de Rode in 982 eigenaar te zijn van Groenland. In de discussie vergeten de Denen dat zij sinds 982 ook behoorlijk aan Groenland verdienen.

t/m 29.04.2016 – Mythen in IJs – Lunteren

https://arcticpeoplesalertblog.files.wordpress.com/2016/01/62440-plaatjeb_groot.jpg?w=548&h=415

Expositie Inuit Art: Mythen in IJs
30 januari t/m 29 april 2016
Museum Oud Lunteren, Dorpsstraat 55, 6741 AB Lunteren
T. 0318 486 254 –
Open di t/m za, 13:30 tot 16:30 uur.
oudlunteren.nl

Opening expositie Mythen in IJs: 29 januari 2016, 16.30 uur
Partycentrum Floor, Dorpsstraat 36, 6741 AL Lunteren.
Sprekers: Peter Kuipers Munneke, poolonderzoeker en meteoroloog en Cunera Buijs, cultureel antropoloog en conservator van het Museum voor Volkenkunde in Leiden.

In samenwerking met Canuit organiseert Museum Oud Lunteren de expositie Inuit Art, Mythen in IJs. De hedendaagse kunst van de Inuit uit Canada (voorheen: eskimo’s) is fris en modern, weet galeriehouder en gepassioneerd collectioneur Karel Stevens. Hij verzamelt en verkoopt al 25 jaar authentieke kunst van rond de Noordpool, zoals hij het zelf noemt. Van grote, gedetailleerde sculpturen tot fijne, gedetailleerde beeldhouw-werkjes. Afgewisseld met intrigerende, mysterieuze transformaties van mens en dier. Gemaakt in prachtige tinten serpentijn (groen en bruin) en speksteen (van wit tot grijs en groen). De beelden worden gecomplementeerd door kleurrijk en krachtig grafisch werk.
De directe reflectie van cultuur én natuur uit het poolgebied is een van de aspecten die deze kunst zo aantrekkelijk maakt. Daarnaast de eenvoud, het haast primitieve van de sculpturen. Ook bijzonder is dat deze kunstvorm amper 60 jaar oud is. Pikant is verder de mengvorm van traditionele Inuit-kunst met moderne kunst. “Jonge, alweer derde-generatiekunstenaars tonen in hun werk respect voor hun eigen cultuur. Laten daarin de roots en trots zien”, verklaart Stevens.
Op de tentoonstelling valt het materiaalgebruik op. Canada veel meer steen, Groenland meer gewei. Ook de thematiek is anders. Canada veel dieren, jachtscènes en transformaties. Groenland meer tupilaks of wraakbeeldjes. Canada grafisch georiënteerd, Groenland aanzienlijk minder.

 

Finn Lynge 1933 – 2014

In memorial

Finn Lynge
22 april 1933 Nuuk – 4 april 2014 Qaqortoq

Finn Lynge 2008 04 20 Narsaq HPIM0714Finn Lynge passed away in the South of Greenland aged eighty. We not only lost an extraordinary man. He was an exceptional Greenlandic world citizen, advocate for the environment and the indigenous rights and a man who saw the big picture.
He visited the Netherlands many times to participate in sessions of the International Court of Justice in The Hague, the Inter-national Whaling Commission, to give lectures, and in the last years in relation to the Earth Charter in which he actively participated. He tried to get other Greenlanders involved in the Earth Charter and brought in Narsaq Agenda 21 in practice.
He made the Greenlandic government aware of the exhibition of human remains in the West-Frisian Museum in Hoorn, The Netherlands which claimed these belong to a Greenlander. Do to investigation by the Greenlandic government it became clear that the remains are not from a Greenlander.
Since we met in Echternach, Luxembourg, in the nineteen eighties, he has learned me a lot. We often discussed the developments around the so called seal issue. The last years he got tired fighting against the import ban on skins of seals (now even a ban on all products of seals). This ban has enormous impact on Inuit in the Arctic who depend on the hunt on seals. But in the EU there is little understanding. Everyone who fights for animal rights should read his book Arctic Wars, Animal Rights, Endangered Peoples (1992).
Finn was a teller of many anecdotes. Once a friend and I met him in the streets of Helsingør and visited him. Finn showed my friend his bone of a walrus penis. My friend earned one point by recognizing this. After that came an auditory ossicle of a whale. Another point. Then came a hair of a mammoth …
Then there was the repeated anecdote about kasuutta (cheers) and op je gezondheid (to your health), which are pronounced in a similar way, which is perhaps explained by the Dutch roots of whalers and traders visiting the west coast of Greenland in the seventeen century before priest Hans Egede landed near Nuuk on a “Dutch” vessel in 1721.
Besides The Hague and Brussels we met mostly in København, the last time in 2010 during the presentation of a new book. In 2008, when he became 75, I was present at his symposium in Narsaq. From there, he went to København and we travelled together, but no place to sit together. So during the whole flight from Narsarssuaq to Kastrup we stood in the isle in the middle of the plane discussing as Finn wrote: “our common efforts to understand our own time”.
I will miss his inspiring talks and hope that his legacy will live on. I wish a great deal of strength to Rie, family, friends and the Greenlandic community.
Govert de Groot, Arctic Peoples Alert

 

 

IJsland… van Edda’s en saga’s – Imakalezing

31 oktober 2011 - Imaka-lezing - GroningenIJsland: In de voetsporen van Edda’s en saga’s.
25 november 2013 Imakalezing: Simon Halink
Arctisch Centrum Aweg 30
(ingang Herman  Colleniusstraat) 9718 CW Groningen
19:30 uur. Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot. Toegang: € 2,00.
Voor de rijke toeristen die IJsland in de negentiende eeuw per schip bezochten, was een bezoek aan het eiland op de eerste plaats een ‘bedevaart naar een literatuur’. De dramatische lotgevallen van de sagahelden, en de mythologische thema’s uit de poëtische en de proza Edda, waren in Europa al langere tijd gemeengoed. Samen met de grillige vormen van het vulkanische landschap, die nu voor het eerst in positieve termen en als ‘subliem’ beschreven werden, behoorde dit corpus aan middeleeuwse teksten tot de kern van de IJslandse beleving. Met de opkomst van het nationalisme in de negentiende eeuw gingen ook de
Erik de Rode 1905824IJslanders zelf met nieuwe ogen kijken naar hun landschap en de verhalen van hun voorouders. Na een inleiding tot IJslands roerige geschiedenis en de oorsprong van de Edda’s en saga’s, zal de lezing zich richten op de vele manieren waarop landschap en middeleeuwse literatuur samenhangen met de moderne IJslandse identiteit. Simon Halink, promovendus aan de Rijksuniversiteit Groningen (moderne geschiedenis) en hartstochtelijk IJsland-liefhebber.

Wie weet. Antwoord op de vraag: Was het ‘een Friese slaaf van de Noormannen op Groenland’ die als eerste voet op ‘Amerika’ zette?

Imakalezingen 2014
27 januari 2014: Diederik Veerman [onder voorbehoud]
26 februari 2014: Drie studenten module Wetenschap van de Minor Arctische en Antarctische Studies presenteren hun scriptie
31 maart 2014: Simon Troelstra: Invloed van snelle klimaatveranderingen op de bewoningsgeschiedenis van het Arctisch gebied [onder voorbehoud]
28 april 2014: Jorien Vonk: Onderzoek Siberische permafrost
26 mei 2013: Nog niet bekend 14 juni 2014 Rondleiding op de werf in Harlingen waar de replica van het schip van Willem Barentsz wordt gebouwd [onder voorbehoud].