Arctische volken van Siberië – Imakalezing

31 oktober 2011 - Imaka-lezing - GroningenKleine Arctische volken van Siberië:
de geschiedenis van hun bedreigde talen en culturen.

28 oktober 2013 Imakalezing: Dr. Tjeerd de Graaf
Arctisch Centrum / Aweg 30 (ingang Herman Colleniusstraat)
9718 CW Groningen
19:30 uur (Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot).
Toegang: € 2,00 (inclusief koffie en thee).

Graaf 004
Aan het eind van de 17de eeuw werd in het toenmalige Rusland steeds meer bekend over de volken in Siberië. Zo reisde in 1664 en 1665 de Nederlander Nikolaas Witsen samen met Jacob Boreel door Rusland. In 1690 publiceerde Witsen de eerste kaart van Siberië en het commentaarboek Noord en Oost Tartaryen, waarin hij Siberië en de omringende landen beschreef (1692/1705), met gegevens over de lokale bevolking, waaronder die van hun taal. Bij later veldwerk werden vele van deze talen opgetekend op geluidsdragers, allereerst op Edison wasrollen.
Graaf RTEmagicC_graaf_t_01.jpgDr. Tjeerd de Graaf heeft zich gespecialiseerd in de fonetische aspecten van volkenkundig en taalkundig onderzoek. In 1990 nam hij deel aan een Japanse veldwerkreis naar het eiland Sachalin, nadat hij in 1988 enige maanden in Sapporo had gewerkt aan het technische probleem van de reconstructie van deze wasrollen. Sindsdien volgden meerdere projecten met Japanse en Russische collega’s, in het bijzonder met de universiteit van Sint-Petersburg. Dit werd later gevolgd door een aantal speciale veldwerkreizen naar Sachalin, Jakoetië en andere delen van de Russische Federatie. De resultaten daarvan worden gebruikt voor het bestuderen van een aantal Siberische volken en het vastleggen van hun taal en cultuur. Op basis van het verkregen materiaal kunnen onderwijsmethoden worden ontwikkeld voor minderheden, waardoor het verdwijnen van hun oorspronkelijke talen en culturen enigermate kan worden tegengaan. Na zijn pensionering in 2003 kan De Graaf zijn onderzoekactiviteiten voortzetten als medewerker bij het Europese Mercator Centrum voor Meertaligheid en Taalleren van de Fryske Akademy, in het kader van de Cultuurstichting Siberië en de Foundation for Endangered Languages.

Siberische volken, oral history… – Imakalezing

31 oktober 2011 - Imaka-lezing - Groningen30 september 2013. Imaka dubbellezing:
De (West-)Siberische volken, hun oral history
en culturele dynamiek.
Peter Jordan: Reconstructing cultural dynamics in Northwest Siberia: archaeology, history and ethnography;
Roza Laptander: Oral history of Nenets people.
Arctisch Centrum / Aweg 30 / 9718 CW Groningen
19:30 uur (Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot). Toegang: € 2,00 (inclusief koffie en thee). Voertaal: Engels.
RUG Peter JordanPeter Jordan:
Reconstructing cultural dynamics in Northwest Siberia: archaeology, history and ethnography.

This talk will examine the rich cultural history of Northwest Siberia, which lies just behind the Ural Mountains, and consists of the extensive wetlands and floodplains of the Ob River. Although Siberia is often perceived in Europe as being a remote and uninhabited land, this region has been inhabited for many millennia by various hunting, fishing and gathering cultures. Using a combination of archaeological evidence, historical archives and recent ethnographic data, this lecture will look at some of the long- term cultural transformations that have taken place in the region. These include the arrival of new technologies into the area, the incorporation of Siberia into the medieval fur trade, the Russian conquest and colonial period, as well as later Soviet and post Soviet transformations. Specific attention is directed at understanding the history of one ethnic group; the Khanty. Lecture themes include adaptation to northern ecology, historical geography, circumpolar colonisalism, shamansim and spirituality, sacred landscape geography, environmental change, modern Siberian indigenous peoples and cultural resilience.
Peter Jordan is de nieuwe hoogleraar Arctische en Antarctische Studies aan het Arctisch Centrum. Hij heeft een achtergrond in geografie, archeologie en paleo-economie; hij promoveerde op de ethno- archeologie van jager-verzamelaars in West Siberië.

Roza Laptander dsc00748Roza Laptander:
Oral history of Nenets people.
Her research is called: Socio-cultural change of Uralic languages’ minority in 20-21st century Siberia analyzed through Nenets life stories“. I do collecting, documenting, describing and analyzing the oral history of Nenets people.  The idea of the project is that all Nenets people’s memories are part of their national history. Methods of oral history help to open the alternative unknown history of Nenets, one of the Uralic language speaking Northern Minority nations of the Russian Federation. In the transitional periods when one political regime changed to another, people’s memories tell us about this time of socio-cultural and political changes in a way how they remember it.  By telling stories about the past Nenets make these events come alive again not just for themselves, but also for young members of their society. Every oral story, every narrative of individuals contains rich information about the previous time, which is usually not available in any written form and they transfer lessons about experiences of the past to the present time, for e.g. how locals intersected with larger social, historical and poli tical processes in a big country such as Russia in the transitional periods when one political regime changed to another. These collected sources tell about the life of Nenets at the beginning of the 20th century until today.
Roza Laptander is onderzoeker aan het Arctic Centre in Rovaniemi in Finland. Zij deed en doet vooral onderzoek op het Yamal schiereiland onder Tundra Nenets rendierherders, onder andere naar hun traditionele kennis en “oral history” en hun traditionele kennis. Maar ook naar de reactie van de Nenets op de invloed van intense ontwikkelingen en industrialisatie van hun traditionele woongebieden. Gewijzigd: 25.09 2013 / 20.11.2013.

John Rae 200

Rae featured 2Rae 200 small-logo

30 september 2013
200ste geboortedag van John Rae

John Rae (Inuktitut = Aglooka ᐊᒡᓘᑲ; English: long strider) was de eerste Europeaan die de Noordwestelijke Doorvaart gezien heeft. Het was uiteindelijk de Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen die in 1903-1906 als eerste daadwerkelijk de Noord-westelijke Doorvaart bevoer. Terecht heeft Amundsen Rea’s ontdekking alsnog erkend en in 1906 de ‘sleutel’ tussen King William eiland en het Boothia schiereiland, boven het Rasmussen Basin de Rae Strait genoemd.
Het is dus niet de onterecht geroemde Sir John Franklin (die net zoals Robert Falcon Scott eerder een goed voorbeeld van onbekwaam  Poolreiziger was), die de Noordwestelijke Doorvaart ontdekte, maar de Schotse arts dr. John Rea, die in opdracht van de Hudson Bay Company op expeditie in het Canadese Noordpool-gebied was. Niet op zoek naar overlevende van de Franklinexpeditie, kwam hij Inuit (voorheen Eskimo’s genoemd) tegen, die zilveren lepels van officieren, horloge, ed. hadden gevonden. Ook vertelde de Inuit onder meer dat zij kannibalisme hadden geconstateerd. Rea bracht de voorwerpen naar Londen. Naast dat Lady Franklin beweerde dat haar man de Noordwestelijke Doorvaart had ontdekt, kon zij het niet hebben dat haar man voor kannibaal werd uitgemaakt. Met behulp van de schrijver Charles Dickens voerde zij een campagne tegen Rea’s bericht.
28 t/m 30 september 2013 – internationale conferentie Stromness, Orcaden www.johnrae200.co.uk

Ken McGoogan schreef o.a. het fascinerende boek: Fatal Passage. The Untold Story of John Rae, the Arctic Adventurer Who Discovered the Fate of Franklin. Ook selecteerde en introduceerde hij: The Arctic Journals of John Rae.Rae 2013 08 17 Marnix samenOok in het National Museum of Scotland in Edenburgh aandacht voor John Rea. Foto’s: M. Koolhaas.

26 october 1854Rotterdamsche courantDag

BUITENLAND. LONDEN den 24 october. Eindelijk meent men iets met zekerheid wegens het lot van sir John Franklin en zijne togtgenooten te weten. Kapitein John Rae, de gezagvoerder over de Poolzee-expeditie der Hudsonsbaai Compagnie, heeft den 29 julij laatstleden, uit Repulsebaai, een brief aan den Secretaris der Admraliteit gezonden, welks hoofdinhoud op het volgende nederkomt: In de laatste lente ontmoette hij, op zijnen togt over ijs en sneeuw langs de westkust van Boothia, in Pelly-baai eenige Esquimoos, een van welke hem beduidde dat geruimen tijd geleden, blanke menschen, meer westwaarts op, door gebrek aan voedsel gestorven waren, Bij nader onderzoek bleek zooveel dat, in de lente van van 1850, ongeveer veertig menschen gezien waren, sommige van welke eene sloep droegen, en hoe zij door teekenen aan de Esquimoos hadden te vetstaan gegeven dat hun schip of hunne schepen door het ijs verbrijzeld waren, en dat zij nu gingen beproeven of zij zich door de jagt eenig voedsel verschaffen konden. Alvorens afscheid van de inboorlingen te nemen, kochten zij hun eenige levensmiddelen af. Later in hetzelfde jaargetijde werden dertig lijken op het vasteland, vijf andere op een naburig eiland gevonden. Sommigen, denkelijk de eerst bezwekenen, waren begraven, anderen lagen in tenten, nog anderen onder de sloep, en wederom anderen hier en daar verspreid. Een der op het eiland gevondenen scheen een officier te zijn,althans hij had een teleskoop en een geweer met dubbelen loop bij zich. Uit den verminkten staat van sommige dezer lijken meende men het treurig besluit te moeten opmaken dat de ongelukkige zeelieden tot het laatste en verschrikkelijkste middel om den honger te stillen hunne toevlugt hebben moeten nemen. Eene vrij groote hoeveelheid geweren, kogels, buskruid, zakuurwerken, teleskopen, lepels en vorken, was hier en daar bij de lijken gevonden en door de inboorlingen medegenomen, van welke kapitein Rae die voor een gedeelte heeft ingekocht, om naar Engeland overgezonden te worden. Zijn eigen togt, hoewel met talrijke moeijelijkheden vergezeld, was tot hiertoe voorspoedig, en niets van het allernoodigste ontbrak hem of zijnen togtgenooten.

Rae John relics1

Laatst gewijzigd: 2013 09 24 / 2016 01 10

 

Drumceremonie 2013 – Den Haag

13 september 2013. In het kader van de Two Row Wampum campaign namen Oren Lyons (faithkeeper Onondaga), Kenneth Deer (Mohawk) en Joe Deom (Mohawk) deel aan de drumceremonie in Den Haag, waarbij bijzondere aandacht was voor het 400 jaar oude vriendschapsverdrag tussen Nederland en Haudenosaunee (confederatie van Six Nations: Mohawk, Oneida, Onondaga, Cayuga, Seneca en Tuscarora).

Oren Lyons bood de Nederlandse mensenrechtenambassadeur van het ministerie van Buitenlandse Zaken, Lionel Veer, een replica aan van het verdrag met Nederland, de Two Row Wampum om hiermee te herinneren aan de vriendschap (en afspraken) tussen onze naties. Veer verwelkomd Lyons, Deer en Deom in Nederland en bood hen namens de Nederlandse regering een zilveren pen als een teken van vriendschap. Sinds 2010 vraagt het Nederlands Samenwerkingsverband voor Inheemse Volken op 13 september met een drumceremonie gezamenlijk om aandacht van de Nederlandse regering en politiek voor het naleven van de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volken.
Op 13 september 2007 werd deze verklaring na ruim 20 jaar onderhandelen aangenomen door de Verenigde Naties. Wereldwijd worden de rechten van inheemse volken echter nog steeds ernstig geschonden. Het samenwerkingsverband bestaat uit Nederlandse organisaties die zich inzetten voor het naleven van de rechten van inheemse volken.
honorthetworow.org/two-row-honored-in-netherlands/
honorthetworow.org/declaration/

www.samenwerkingsverbandinheemsevolken.nl

13 september 2013 – Den Haag – Drumceremonie

Drumceremonie
10.00 ! uur – Schalk Burgerplein

Vredesboom, Wijkpark Transvaal,
Den Haag
samenwerkingsverbandinheemsevolken.nl  

Voor de drumceremonie komen drie leden van de Haudenosaunee naar de ceremonie. Daarvoor moest eerst toestemming van de minister van Buitenlandse Zaken komen! Oren Lyons (faithkeeper Onondaga), Kenneth Deer (Mohawk) en Joe Deom (Mohawk) kunnen nu met hun eigen Haudenosaunee paspoorten Nederland bezoeken. 
Dit jaar is er bijzondere aandacht voor het 400 jaar oude vriendschapsverdrag tussen Nederland en Haudenosaunee (confederatie van Six Nations: Mohawk, Oneida, Onondaga, Cayuga, Seneca en Tuscarora). 
Op 9 augustus 2013 werd dat door de Nederlandse Consul-Generaal in New York meegevierd.

Foto: The Atlantic©Melissa Taub

Sinds 2010 vraagt het Nederlands Samenwerkingsverband voor Inheemse Volken op 13 september met een drumceremonie gezamenlijk om aandacht van de Nederlandse regering en politiek voor het naleven van de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volken.
Op 13 september 2007 werd deze verklaring na ruim 20 jaar onderhandelen aangenomen door de Verenigde Naties. Wereldwijd worden de rechten van inheemse volken echter nog steeds ernstig geschonden. Het samenwerkingsverband bestaat uit Nederlandse organisaties die zich inzetten voor het naleven van de rechten van inheemse volken. 

arctica 35 – Kalender 2013


https://arcticpeoplesalertblog.files.wordpress.com/2013/01/ed80d-35arcticaorg.jpg?w=700Kalender 2013: NIVA TO NENETS
In de zomer van 2013 rijdt Rosanne van Klaveren, mediakunstenaar en medewerker van Arctic Peoples Alert, met haar Lada Niva naar Naryan Mar in het Nenets Autonome District. Zij wil haar auto cadeau geven aan een rendierhoudend Nenetsgezin ter ondersteuning van hun traditionele leefwijze. De roadmovie Niva to Nenets zal hierop worden gebaseerd. Groenlanders, Sami, Komi en Nenets bespreken onderweg het voortzetten van hun leefwijze. Ook het paradoxale karakter van liefdadigheid en ‘hulp brengen’ zal ter sprake komen.

Alles wordt gefilmd in en rond de Lada Niva, die uitgerust wordt met GPS, microfoons en zeven camera’s. Hoogtepunt van de reis is het rendierhoudersfeest op de Dag van de Inheemse Volken bij Krasnoe. Voor dit culturele project wordt er nauw samengewerkt met de Nenetsorganisatie Yasavey Manzara. Deze kalender bevat foto’s van Rosanne van Klaveren en historische kaarten van het gebied dat zij zal bezoeken.
35 arctica 02 AIn the summer of 2013, Rosanne van Klaveren, media artist and volunteer for Arctic Peoples Alert, will drive her Lada Niva to Naryan Mar in the Nenets Autonomous Okrug. She will offer her car as a gift to a Nenets family of reindeer herders to support their traditional lifestyle. This will be the topic of the road
movie Niva to Nenets. On the road, Greenlanders, Saami, Komi and Nenets will discuss the continuation of their way of life.
The paradoxical character of charity and bringing help will also be discussed. Everything will be filmed in and around the Lada Niva, which will be equipped with GPS, microphones and seven cameras. Highlight of the trip is the reindeer herders feast on the Day of the Indigenous Peoples in Krasnoye. This cultural project will be done in close cooperation with the Nenets organization Yasavey Manzara. This
calendar
contains photographs by Rosanne van Klaveren and historical maps of the area.
http://www.nivatonenets.org

Yasavey Manzara / Яcaвзй Maнзapa
Yasavey Manzara is het onderzoeks- en informatie-centrum van Yasavey (Gids die het terrein kent). Yasavey isin 1989 opgericht in Naryan-Mar (Nenets Autonome District) om de nationale identiteit van de Nenets te bevorderen, de cultuur en de traditionele leefwijze van de Nenets te het behouden van en de sociaal-economische problemen van de Nenets te helpen oplossen.
Yasavey Manzara is the research and information center of Yasavey (Guide who knows the terrain). Yasavey was established in 1989 in Naryan-Mar (Nenets Autonomous Okrug) to promote the Nenets national identity, to preserve the Nenets culture and traditional way of life and to help solve the socio-economic problems of the Nenets. www.raipon.org/yasaveyyasavey.org
TOWARDS TOGETHERNESS
Niva to Nenets maakt deel uit van het praktijk-doctoraat in de Kunsten van Rosanne van Klaveren, studerend aan de Katholieke Universiteit Leuven en de MAD-faculty in Genk, België. In dit doctoraat bestudeert Van Klaveren hoe artistieke participatiepraktij.
ken kunnen bijdragen aan een tijdelijk saamhorigheidsgevoel.
Niva to Nenets is part of a practice based PhD in the Arts studied by Rosanne van Klaveren at the University of Leuven and the MAD-faculty in Genk, Belgium. Within this PhD Van Klaveren researches how artistic participatory practices can support a temporary feeling of togetherness. http://www.towardstogetherness.org
99fcb-logonlrf20132xIn 2013 vindt het bilaterale Nederland-Ruslandjaar plaats. Nederland organiseert een breed programma met economische, culturele en maatschappelijke activiteiten.
2013 is the Netherlands-Russia year. The  Netherlands will offer an ambitious program me with a variety of economic, cultural and societal activities.
www.nlrf2013.nl