Plaattektoniek rondom Antarctica – Imakalezing

31 oktober 2011 - Imaka-lezing - GroningenPlaattektoniek rondom Antarctica
25 januari 2016
Imakalezing door: Tom J.A. Reijers
Arctisch Centrum / Aweg 30 (ingang Herman Colleniusstraat) / 9718 CW Groningen
19:30 uur. Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot.
Toegang: € 2,00, studenten € 1,- (inclusief koffie en thee).
Reijers_docent_web_2013
Door de geïsoleerde ligging van Antarctica en de beperkte toegankelijkheid ervan duurde het lang voor de plaattektoniek van dit continent enigszins bekend werd. Het onderzoek gaat nog steeds door. De stand van zaken van de huidige kennis wordt in deze lezing gepresenteerd.
Het op twee na kleinste en enige onbewoonde (red. ?) continent Antarctica is staatkundige niet verdeeld. Over de ligging ervan werd al vroeg gespeculeerd. Het is in de 16e eeuw vermoedelijk voor het eerst waargenomen (door een Nederlander) en pas vanaf eind 19e eeuw verkend. De geografie ervan is geleidelijk aan beter bekend geworden. De laatste decennia is het gebied beperkt open voor toerisme. Wereldwijd is afgesproken dat er geen exploitatie van grondstoffen zal plaatsvinden, minstens tot 2048. Verdere verkenning van Antarctica werd een van de doelstellingen van het Internationale Geofysische jaar 1957- 58. Een andere doelstelling was het verkennen van de zeebodem die toen nog grotendeels onbekend was. Uit dat laatste kwam het fenomeen “plaattektoniek” voort, nu wereldwijd bevestigd. Door de geïsoleerde ligging van Antarctica en de beperkte toegankelijkheid ervan duurde het lang voor de plaattektoniek van dit continent enigszins bekend werd. Het onderzoek gaat nog steeds door. De stand van zaken van de huidige kennis wordt in deze lezing gepresenteerd.
Tom Reijers heeft als geoloog en als reis- en expeditiebegeleider alle werelddelen bezocht en in veel landen gewoond. Tijdens zijn loopbaan bij Shell International was hij werkzaam als exploratie- en research geoloog; hij was ook docent aardwetenschappen. Hij was actief betrokken bij onderzoek naar en oliewinning in de noordelijke Noordzee, Noord-Canada.

Agenda Imaka lezingen 2016:
29 februari 2016: scriptie-presentatie door drie studenten van de minor Arctische en Antarctische Studies.
21 maart 2016: Onderzoek naar drieteenstrandlopers door
Jeroen Reneerkens.
25 april 2016: Leven onder het ijs (werktitel) door Fokje Schaafsma.
30 mei 2016: Inuit buiten de Arctis door
Tekke Terpstra (onder voorbehoud)
juni 2016: Bezoek aan het depot van het Universiteitsmuseum (onder voorbehoud).

Bewerkt: 18.01.2016

Nomaden van de Oceaan – Den Helder

Albatros 1400085Nomaden van de Oceaan
Rondreizende expositie
Fotograaf: Lex van Groningen
Natuur- en milieueducatief centrum De Helderse Vallei
Jan Verfailleweg 9-11
1783 BW Den Helder
Toegang: gratis.
www.deheldersevallei.nl
Sinds 2006 vaart Lex van Groningen jaarlijks, als (natuur)gids en fotograaf, naar Antarctica en onderweg fotografeert hij Albatrossen en Stormvogels. 19 van de 21 soorten Albatrossen worden met uitsterven bedreigd! onder andere door:
  • langelijn- en sleepnetvisserij (elk jaar sterven er zo’n 100.000);
  • minder beschikbaar voedsel als gevolg van de versnelde opwarming van zeeën en oceanen;
  • door zwerfvuil (drijvende eilanden van plastic).
    Gewijzigd: 20.11.2013

26 november 2012 – Groningen – Imakalezing

Antarctica – de Belgen op de Pool
Arctisch Centrum / Aweg 30 (ingang Herman
Colleniusstraat) 9718 CW Groningen.
19:30 uur (Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot).
Toegang: € 2,00 (inclusief koffie en thee).
Johan Lambrechts, reisjournalist en auteur van het boek “Antarctica – de Belgen op de pool: de Belgische exploratie op Antarctica vroeger en nu”, neemt ons mee naar het koudste, ijzigste, winderigste en droogste continent ter wereld. Hij belicht het spannende relaas van de avontuurlijke Belgische exploratie van Antarctica, gekruid met veel anekdotes en rijkelijk geïllustreerd met audio- en beeldmateriaal.  Gewijzigd: 22.09.2013

Mini Polar Symposium – Groningen

15 november 2012
Harmoniegebouw, Expositieruimte (Weber foyer)
Oude Kijk in ’t Jatstraat 26 / 9712 EK  Groningen.
Entree: gratis / Aanmelden via:
www.arctischcentrum

Programma
14:00: Prof. dr. Christian Wiencke: Biology of Arctic  benthic marine macroalgae: 20 years of research on Spitsbergen’ Summar;
14:45: Dr. Maarten Loonen: 30 years of Dutch goose research in Ny Alesund;
16:00: Nick Cox: How British explorers learned to travel in Antarctica

Landingsbaan van miljoenen op Zuidpool smelt

Australië moet op zoek naar een nieuwe landingsbaan voor
vliegtuigen bij drie bases op de Zuidpool. De huidige baan smelt. De zogeheten
Wilkins Runway is in het ijs uitgehakt voor vele miljoenen euro’s. Vliegtuigen
kunnen er nu alleen landen als het minstens 5 graden vriest, maar dat komt
steeds minder vaak voor. In plaats van de 20 geplande landingen, waren er
slechts 2 in het seizoen 2010/11 en 4 in de vorige periode. ‘De stijgende
temperatuur maakt het steeds lastiger om de baan in de toekomst te gebruiken
‘,
zei directeur Tony Fleming, directeur van de Australian Government’s Antarctic Division. Bron: ANP, Trouw,
24 oktober 2012.

Winterdieren wint Gouden Griffel 2012

Winterdieren

Bibi Dumon Tak / blz.: 112 / Uitgeverij: Querido Kind (2011)
ISBN: 9789045112237 / € 14,95
02-10-2012 De Gouden Griffel, de prijs voor het mooiste
oorspronkelijk Nederlandstalige kinderboek, gaat naar Winterdieren van auteur Bibi Dumon Tak.
De jury: ‘Winterdieren is een parel binnen de non-fictie, een boeiend, avontuurlijk en aanstekelijk boek, dat getuigt van schrijflust, kijklust, originaliteit, passie en vakmanschap’. Bibi Dumon Tak (1964, Rotterdam) schreef diverse non-fictie kinderboeken en ontving vier keer eerder een Zilveren Griffel.

In Winterdieren portretteert Dumon Tak ijskoude beesten die op de Noord- of Zuidpool leven. Met veel humor schrijft ze over de krakende knieën van het rendier, het gebrul van de zuidelijke zeeolifant en het geschuifel van de keizerspinguïn. Martijn van der Linden maakte er illustraties bij in ijzig blauwe tinten.

Arctisch zee-ijs smelt tot een nieuw laagterecord

Het zee-ijs in de Noordelijke IJszee krimpt hoogstwaarschijnlijk eind augustus 2012 tot een laagterecord. Dat voorspellen wetenschappers van het U.S. National Snow and Ice Data Center (NSIDC), University of Colorado aan de hand van satellietgegevens.
Deze zomer zou het ijs terugtrekken tot minder dan 4 miljoen vierkante kilometer, ‘een ongekende laagte‘, aldus Scambos, hoofdonderzoeker bij het datacenter waar het ijs in het Noordpoolgebied en elders wordt gemonitord. Het vorige record werd in 2007 gevestigd, toen het zee-ijs kromp tot 4,28 miljoen km2. Dat was 23 procent lager dan een eerder record in 2005.
Als het zee-ijs record deze maand wordt gebroken, zou dat ongewoon vroeg in het seizoen zijn; in 2011 was het dieptepunt op 9 september.
Het Antarctische zee-ijs trekt zich iedere zomer terug. Normaal gesproken vertraagt het smelten van het ijs in augustus, maar dit jaar is het versneld. Volgens Scambos zijn dit duidelijke tekenen van klimaatverandering, gestimuleerd door menselijk gedrag, met name de uitstoot van het broeikasgas koolstofdioxide. ‘Alles wijst in dezelfde richting: we hebben de aarde warmer gemaakt.
Bron: Trouw (Reuters), 21 augustus 2012.